Κέλλυ Σταμουλάκη: «Τα παιδιά είναι απαιτητικό κοινό γιατί είναι αυθόρμητα»

Με τα κείμενά της και τη σκηνοθετική της ματιά καταφέρνει και ταξιδεύει τα παιδιά σε κόσμους μαγικούς. Η Κέλλυ Σταμουλάκη έχει ετοιμάσει φέτος μια οικογενειακή παράσταση, με τίτλο «Το πιο τρελό τριήμερο», που παίζεται στο θέατρο Ήβη. Η ίδια μας μιλά για την παράσταση, το μήνυμα που περνάει, αλλά και για το πόσο απαιτητικό κοινό είναι τα παιδιά και γιατί…

Φέτος έχετε γράψει και έχετε σκηνοθετήσει την θεατρική παράσταση «Το πιο τρελό τριήμερο»…
Πρόκειται για ένα σύγχρονο οικογενειακό έργο. Είναι μία κατηγορία που προσπαθώ εδώ και χρόνια να την εντάξω στην ελληνική νοοτροπία. Σε όλες τις χώρες υπάρχουν οι κατηγορίες θεάτρου: παιδικό, οικογενειακό και ενήλικων. Φέτος λοιπόν, προσπάθησα συνειδητά να γράψω ένα οικογενειακό έργο. Η παράσταση έχει στόχο να ρίξει γέφυρες ανάμεσα στις τρεις γενιές, έτσι ώστε να έρθει στο θέατρο ο παππούς με τη γιαγιά, με τους γονείς, με τα παιδιά, μικρούς και έφηβους, να την παρακολουθήσουν και φεύγοντας από εκεί να συζητήσουν μαζί. Επίσης κυκλοφορεί το ομώνυμο βιβλίο που έχει εκδοθεί από τις εκδόσεις «Διάπλαση», το οποίο περιέχει CD με όλο το παραμύθι, διαλόγους και τραγούδια από όλους τους ηθοποιούς.

Ποιο είναι το ζήτημα που αγγίζει η παράσταση;
Το θέμα μας είναι η αποξένωση των ανθρώπων, που βέβαια ένας μεγάλος λόγος που συμβαίνει αυτό είναι το «χάσιμό» μας μέσα στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες. Μου έχει τύχει να συναντηθούμε με φίλους μετά από καιρό για να πούμε τα νέα μας και να ασχολούμαστε όλοι με τα κινητά μας. Το ίδιο συμβαίνει και με τα παιδιά, που για παράδειγμα ενώ πεινάνε δεν σηκώνονται να φάνε, γιατί παίζουν ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι. Δεν κατηγορώ την τεχνολογία κι εγώ την χρησιμοποιώ. Έχει βοηθήσει τη ζωή μας να γίνεται πιο εύκολη, πιο γρήγορη, με λιγότερα έξοδα στις επικοινωνίες μας. Αλλά πρέπει να τη χρησιμοποιούμε έτσι ώστε να μας φέρνει κοντά και όχι να μας αποξενώνει. Αυτός είναι ο στόχος μου μέσα από το έργο. Έχω διδάξει θεατρικό παιχνίδι και σε παιδιά και σε εκπαιδευτικούς. Ο τρόπος για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα με τα παιδιά μας αλλά και με όλους, είναι το παιχνίδι. Το θεατρικό παιχνίδι είναι μέθοδος ψυχοθεραπείας και μας δίνει τον τρόπο να ασχοληθούμε με αυτό, χωρίς «να κουνάμε το δάχτυλο» και να γινόμαστε αυταρχικοί. Έτσι τα παιδιά να συνειδητοποιούν μέσα από το παιχνίδι, βιωματικά, ποιο είναι το πρόβλημα και έτσι να βρίσκουμε μαζί τη λύση.

Η ανάγκη σας να καταπιαστείτε με την συγκεκριμένη υπόθεση, ήταν λόγω της κατάστασης που υπάρχει όχι μόνο στην επικοινωνία των ενηλίκων αλλά και το γεγονός ότι έχουν αλλάξει πια τα παιδικά και τα εφηβικά χρόνια;
Ακριβώς. Όλες οι γενιές έχουν αλλάξει τον τρόπο που επικοινωνούν. Έχει χαθεί η επικοινωνία και στα παιδάκια. Βλέπεις παιδιά του δημοτικού που αντί να παίξουν οποιοδήποτε παιχνίδι φαντασίας, όπως κάναμε εμείς που ήμασταν στις αλάνες και δημιουργούσαμε τις δικές μας ιστορίες, μαζεύονται πια σε ένα σπίτι και ασχολούνται με τα τάμπλετ. Η φαντασία λείπει από τα παιδιά. Η επικοινωνία πλέον γίνεται μέσα από ένα παράθυρο. Είμαστε σαν φυλακισμένοι και έχουμε μόνο ένα μικρό παραθυράκι για να επικοινωνήσουμε, είτε αυτό είναι της οθόνης, είτε του κινητού. Το θέμα είναι να το χρησιμοποιήσουμε αυτό για να μας ελευθερώσει, να μας δώσει φτερά να πάμε πιο ψηλά και όχι να μας φυλακίσει. Το ζητούμενο είναι να έρθουμε κοντά, να δημιουργούμε ουσιαστικές σχέσεις και η τεχνολογία να μας βοηθάει σε αυτό και όχι να μας φυλακίζει τη φαντασία και την σκέψη.

Στην ιστορία υπάρχει και μια τρομερή γιαγιά. Πως θα δούμε τη συγκεκριμένη ηρωίδα να συνδέεται με μια νέα γενιά από τη στιγμή που υπάρχει χάσμα γενεών;
Για αυτό δημιούργησα τον ρόλο μίας σούπερ γιαγιάς, η οποία είναι συνταξιούχος εκπαιδευτικός. Όλη της τη ζωή την έχει περάσει μαζί με τα παιδιά και ξέρει πως συμπεριφέρονται. Πόσο μάλλον τώρα που έχει και έναν εγγονό. Οπότε γνωρίζει τις σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους, που βασίζονται στο θεατρικό παιχνίδι και αυτές χρησιμοποιεί και στην ιστορία. Όταν ο εγγονός της, της λέει χιλιάδες και τερατώδη ψέματα ώστε να φύγει και να πάει στον φίλο του, τον Σωτήρη, για να ασχοληθούν με τις παιχνιδομηχανές τους, η γιαγιά το καταλαβαίνει και του στήνει το ίδιο παιχνίδι που της έκανε και εκείνος. Ζωντανεύει το ψέμα του. Αυτά που έχει πει γίνονται αλήθεια, ο μικρός Ιάσονας μπερδεύεται και τότε αρχίζουν οι ανατροπές, η μία πίσω από την άλλη. Στόχος του θεάτρου είναι να ψυχαγωγήσει και μέσα από αυτό να στείλει μηνύματα. Εμείς πρέπει να θίξουμε τα ζητήματα και όχι να τα λύσουμε. Να θέσουμε ερωτήματα για να τα πάρουν οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί και να τα συζητήσουν.

Ποια φράση από την παράσταση έχετε ξεχωρίσει και θα θέλατε να χαραχτεί στο μυαλό των θεατών;
Η γιαγιά λέει ότι τα παιδιά πρέπει να τα ακούμε με την ψυχή και όχι με τα αυτιά. Είναι μια φράση που μας δίνει το νόημα όλων αυτών που λέμε. Πάντα μιλάμε για το χάσμα των γενεών. Αυτό είναι ατέρμονο, αλλά θα το προσεγγίσουμε μόνο αν ακούμε πραγματικά και όχι απλώς με τα αυτιά.

Σας έχει γίνει κάποιο σχόλιο από παιδί ή γονιό που να σας έχει συγκινήσει;
Έχω δεχτεί απίστευτα σχόλια. Καθημερινά δίνουμε ερωτηματολόγια σε όλα τα σχολεία που μας επισκέπτονται και τα σχόλια είναι συγκλονιστικά. Το πιο συγκινητικό είναι ο τρόπος που έρχονται τα παιδιά να σε αγκαλιάσουν μετά το τέλος της παράστασης και θέλουν να σε κρατήσουν στη συναισθηματική τους μνήμη. Μετά το τέλος κάθε παράστασης, όλος ο θίασος βγαίνει έξω και μιλάει με τα παιδιά. Θεωρούμε ότι είμαστε οικοδεσπότες και πρέπει να αποχαιρετήσουμε τους καλεσμένους που μας τίμησαν, όπως θα κάναμε στο σπίτι μας το θέατρο.

Με αυτόν τον τρόπο δίνεται ακόμα μεγαλύτερη χαρά στα παιδιά… Είναι πολύ σπουδαίο τα παιδιά να νιώθουν ότι το θέατρο δεν είναι σαν τον κινηματογράφο, αλλά είναι ζωντανό. Οι ηθοποιοί είναι εκεί, δίπλα τους, τους βλέπουν, τους αγγίζουν, τους αγκαλιάζουν.

Τελικά τα παιδιά πόσο απαιτητικό κοινό είναι;
Πιστεύω ότι τα παιδιά είναι το πιο απαιτητικό κοινό αλλά και το πιο εύκολο. Όταν αγγίξεις πραγματικά τα παιδιά σου τα δίνουν όλα, γιατί δεν έχουν χτίσει ακόμα τον κοινωνικό καθωσπρεπισμό τους. Οπότε είναι τόσο αυθόρμητα που αν κάτι δεν τους αρέσει στο λένε. Όπως αν κάτι τους αρέσει δίνονται ολόψυχα στο εύγε τους. Δεν υπάρχει μεγαλύτερος έπαινος από το να ακούς τα παιδιά να λένε «δεν θέλω να φύγω». Τα παιδιά είναι απαιτητικό κοινό γιατί είναι αυθόρμητα και δε φορούν ψεύτικα χαμόγελα, όπως εμείς οι ενήλικες που λόγω κοινωνικής ευγένειας, σε κάποιες πρεμιέρες λέμε «συγχαρητήρια» και με το που βγαίνουμε στη γωνία λέμε «χάλια» ήταν. Αυτό δεν το κάνουν τα παιδιά.

Εσάς ποια ήταν η ανάγκη σας να γράφετε θεατρικά έργα;
Το θεωρώ ένα μαγικό ταξίδι το θέατρο για τα παιδιά, γιατί μπορεί να σε μεταφέρει σε όποιο φανταστικό κόσμο επιθυμείς. Έχεις μια δέσμευση, έναν περιορισμό με τις λέξεις που μπορείς να χρησιμοποιήσεις. Κάποιες λέξεις είναι απαγορευτικές όταν απευθύνεσαι σε παιδιά. Δεν μπορείς να έχεις βία στα έργα σου, πρέπει να βρεις κατανοητές λέξεις. Αν βγάλεις αυτούς τους περιορισμούς, σου ανοίγεται ένα παράθυρο στον κόσμο που μπορείς να ταξιδέψεις οπουδήποτε με τα παιδιά. Από μαγικά ραβδιά που μπορούν να σε πάνε όπου μπορείς να φανταστείς και να ζήσεις όποια ζωή θες. Εγώ τα ζω αυτά που γράφω, νιώθω ότι κάνω όλα αυτά τα ταξίδια και με το νου μου και με το σώμα μου.

Είναι κάτι μαγικό…
Ο κόσμος του θεάτρου για τα παιδιά είναι πράγματι μαγικός. Νομίζω ότι μόνο αυτός ο χώρος μπορεί να σου προσφέρει αυτή τη μαγεία. Ο κόσμος των ενηλίκων πια έχει γίνει λίγο πιο πεζός. Τα παιδιά είναι η πηγή της ζωής.

Έχουν μία όμορφη αλήθεια…
Ναι και μία άσχημη όμως, αλλά όποια κι αν είναι η αλήθεια τους, σου την λένε στα μούτρα και αυτή η αλήθεια τους είναι υπέροχη. Έχω κουραστεί να ζω σε έναν κόσμο που όλοι λένε κάτι μπροστά σου και κάτι άλλο από πίσω σου.

Στη δουλειά σας αυτό σας έχει συμβεί;
Σε αυτόν τον χώρο νομίζω όλοι το έχουμε αντιμετωπίσει. Όχι μόνο στην περίπτωση σχολιασμού αν άρεσε η παράσταση σε κάποιον ή όχι, αλλά και κακίες… Για παράδειγμα μπαίνουν και γράφουν σε κάποια sites ψευδή και άσχημα πράγματα για να επηρεάσουν τον κοινό.

Πως το αντιμετωπίσατε;
Το έχω συνηθίσει, αλλά εξακολουθεί να με ενοχλεί. Με πληγώνει σαν άνθρωπο, σαν προσωπικότητα, αλλά είναι κάτι που είμαι βέβαιη ότι θα εξακολουθεί να συμβαίνει. Με ενοχλεί για τη χώρα μου, για τους ανθρώπους. Γιατί να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα; Κάνε τη δική σου πιο τροφαντή, τάισε την καλά!

Με τον Λαυρέντη Μαχαιρίτσα συνεργάζεστε 16 συνεχή χρόνια. Είστε σταθερή γενικότερα στις συνεργασίες σας;
Ναι, με το Λαυρέντη συνεργαζόμαστε από το 2002. Είμαστε αχώριστοι. Όπως και με τη Δέσποινα Βολίδη, την Κατερίνα Μαραγκουδάκη, το Μαυρίκιο Μαυρικίου, τον Αναστάση Δεληγιάννη που συνεργαζόμαστε επίσης πολλά χρόνια. Γενικά, θέλω να έχω σταθερές συνεργασίες. Μου αρέσει πολύ γιατί δημιουργούμε κώδικες και γλώσσα επικοινωνίας κι αυτό είναι πολύ σημαντικό. Όπως και με τους ηθοποιούς έχω μία σταθερή ομάδα. Απλά κάποιες φορές, αναγκάζεσαι να αλλάξεις κάποια πρόσωπα βάση της δομής του έργου, καθώς πρέπει να ανταποκρίνονται στους ρόλους.