Ο Σταύρος Σβήγκος είναι από τους ηθοποιούς που κάνουν προσεκτικά και επιτυχημένα βήματα στην πορεία του. Για τον ίδιο το θέατρο, όπως εκμυστηρεύεται στο theaternow.gr, είναι το μόνο ζωντανό πράγμα στη ζωή μας και θέλει να εκφράζεται μέσα από αυτό. Φέτος πρωταγωνιστεί στην παράσταση «Τρελαντώνης» στο θέατρο Βέμπο και μας μιλά για το έργο αλλά και για το πως είναι να απευθύνεσαι σε μικρά παιδιά.

Το να ασχοληθώ με την υποκριτική δεν είναι κάτι που πήρα απόφαση ακριβώς. Στα 15 μου που μετακομίσαμε με τους γονείς μου από την Αθήνα στο μαγευτικό Πόρτο Ράφτη ήταν μια θεατρική ομάδα στο Μαρκόπουλο οι «Περίακτοι», οι οποίοι κάνουν ακόμα και τώρα φοβερές δουλειές. Έχουν επαγγελματικό θίασο και κάνουν παραστάσεις. Εγώ, τότε, πήγα και είδα μία παράσταση. Πρώτη φορά που έβλεπα μια παράσταση στη ζωή μου, εννοώ χωρίς να με πάνε οι γονείς μου ή με το σχολείο. Μου άρεσε πολύ και πήγα στα καμαρίνια και τους είπα πως θέλω να πάρω μέρος. Από τότε ξεκίνησε αυτό το ταξίδι. Έμεινα με τα παιδιά μέχρι το 2004 περίπου. Μετά πήγα φαντάρος και βγαίνοντας ανακοίνωσα στον πατέρα μου πως θα δώσω εξετάσεις στο Εθνικό. Αν δεν με έπαιρναν θα σπούδαζα κάτι άλλο για να πάρω γνώσεις και θα συνέχιζα τη δουλειά του πατέρα μου. Έχει φανοποιείο – βαφές αυτοκινήτου. Μου αρέσει πάρα πολύ η δουλειά του. Θα μπορούσα να το κάνω. Μάλιστα, το κάνω για μένα προσωπικά είναι το χόμπι μου. Επειδή έχω διάφορα παλιά αυτοκίνητα, επειδή είμαι λάτρης του παλιού, τα φτιάχνω μόνος μου από την αρχή.

Πέρασα στο Εθνικό και όσο ήμουν μέσα στη σχολή ονειρευόμουν συνέχεια. Είχα μεγαλεπήβολα σχέδια, Επιδαύρους κτλ. Μέχρι τώρα δεν έχω παράπονο γιατί όπου ήθελα να παίξω, έχω παίξει. Σαφώς όχι τους ρόλους που θα ήθελα μέχρι στιγμής, αλλά έχω κάνει κάποια πράγματα. Όταν αποφασίζεις αυτή τη δουλειά να την δεις και βιοποριστικά κάνεις και πράγματα καλλιτεχνικά με τα οποία μπορεί να μη συμφωνείς. Οπότε όλο αυτό το ταξίδι, δεν είναι ξεκάθαρα επιλογή δική σου. Όταν βρίσκεσαι στη σχολή και όταν συναντάς πρώτη φορά αυτή τη δουλειά ως πραγματική δουλειά επηρεάζεσαι και γίνονται διαφορετικά τα όνειρά σου. Ναι μεν είναι ωραίο να τα κρατάς έτσι και να τα θυμάσαι και εγώ ακόμα τα θυμάμαι και τα κρατάω. Αλλά δεν παύει πια να μην είμαι και ρεαλιστής. Δεν ονειρεύομαι πια τόσο πολύ όσο… Το μόνο που ονειρεύομαι είναι να είμαι πιο ήρεμος με τα άγχη που μας ακολουθούν όλους, να έχω τη δυνατότητα καλλιτεχνικά να κάνω πράγματα που μου αρέσουν και προσωπικά να απολαμβάνω τη ζωή μου. Πάντα μου άρεσε να είμαι το είδος ανθρώπου ανάμεσα στον Βούδα και τον Ζορμπά. Έτσι ζούσα. Ό,τι έβγαζα το έτρωγα, το χάριζα, ζούσα συνέχεια έξω, διάβαζα. Τώρα έχουν αλλάξει οι χρόνοι μου. Ο προσωπικός μου χρόνος τώρα με το παιδί μου δεν πάει σε εμένα αλλά είναι δικός μου, οπότε με γεμίζει. Παίζει ρόλο να έχει μία ισορροπημένη ζωή όπως την οραματίζεται ο κάθενας. Ο καθένας έχει τους δικούς του νόμους στη ζωή του και στο σπίτι του.

Οι δυσκολίες έρχονται αναλόγως πως θα επιλέξεις να δεις αυτή τη δουλειά. Θα τη δεις βιοποριστικά ή θα την κρατήσεις πολύ ρομαντικά. Θα επιλέξεις έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής ή θα επιλέξεις να κάνεις μία δεύτερη δουλειά. Εγώ όποτε έχει τύχει και κάνω και άλλες δουλειές, άσχετες με το θέατρο, επιλέγω να κάνω θέατρο αυτό που μ’αρέσει και να μην το κοιτάζω μόνο βιοποριστικά. Αλλά κάποιες φορές το κοιτάζω και βιοποριστικά. Κάποια στιγμή έχω αναρωτηθεί γιατί το βλέπουν έτσι κάποιοι και δεν δίνουν την κατάλληλη σημασία σε αυτό το έργο που κάνουμε. Δεν γίνεται όταν είμαι σε μεγάλες παραγωγές να μπορώ να δικαιολογήσω μέσα μου τον εκάστοτε σκηνοθέτη ή οποιονδήποτε και αναρωτιέμαι γιατί το βλέπει φθηνά το πράγμα και δεν κοιτάει τη δουλειά με την ίδια πώρωση που την βλέπω εγώ. Αυτό δεν γίνεται λόγω οικονομικών συνθηκών. Όταν μία παραγωγή στα έχει λυμμένα όλα, κάποιες φορές και οι ηθοποιοί και οι σκηνοθέτες και οι άνθρωποι του χώρου μπαίνουμε σε μια κατάσταση ότι είναι δεδομένο το τι θα κάνουμε για τους επόμενους μήνες και η δημιουργία έρχεται λίγο σε δεύτερο επίπεδο. Αυτό είναι κάτι που με ενοχλεί. Είμαι ηθοποιός γιατί μου αρέσει, θέλω να εκφράζομαι μέσα αυτό, εκφράζομαι μέσα από αυτό. Απλά όταν κάποιες φορές δεν δίνεται η κατάλληλη σημασία στα κείμενα και στις παραστάσεις, με ενοχλεί. Γιατί εγώ ό, τι και να παίξω όποια και να είναι η επιλογή μου μ’αρέσει δεν μ’αρέσει καλλιτεχνικά θα τη στηρίξω 100% και η δημιουργία μου θα προσπαθήσω να είναι ενεργή όπως θα έκανα με κάτι που θα με εξέφραζε απόλυτα.

Από την εποχή που ξεκίνησα μέχρι σήμερα είμαι πιο ρεαλιστής και πλέον μετά από 11 χρόνια που εργάζομαι και είμαι ενεργός κάθε χρόνο, ειδικά θεατρικά, προσπαθώ κάπως να είμαι πιο ώριμος και να ισορροπώ τις επιλογές μου. Ακόμα δεν το πετυχαίνω. Αυτό δυστυχώς εξαρτάται. Υπάρχει και ένα τυφλό σημείο καθώς δεν ξέρεις πως θα βγει η κάθε δουλειά που επιλέγεις να κάνεις. Δεν είναι στο χέρι σου, δεν την σκηνοθετείς εσύ αλλά από την άλλη γνωρίζεις σιγά σιγά κόσμο, τις συνθήκες και προχωράς.

Έχω κάνει πολλές δουλειές που ήταν ξεκάθαρα για βιοποριστικό σκοπό. Το κακό είναι ότι συνηθίζεται. Μπαίνεις στη διαδικασία και το συνηθίζεις. Εγώ προσπαθώ να έχω αντίσταση σε αυτή τη συνήθεια. Γιατί μετά από ένα διάστημα μαραζώνω και δεν εκφράζομαι καθόλου σαν άνθρωπος, σαν καλλιτέχνης, σαν οτιδήποτε. Αλλά επειδή από τη φύση μου δεν είμαι έτσι επιλέγω και κάνω διαλείμματα από την τηλεόραση. Δεν υπάρχει φόρμουλα για το ποιος θα αντέξει στον χρόνο. Νομίζω ότι παίζει ρόλο η θέληση αλλά και για ποιο λόγο έχεις επιλέξει αυτή τη δουλειά. Υπάρχουν φανταστικοί ηθοποιοί που σταμάτησαν επειδή απογοητεύτηκαν από τον κύκλο μας. Είναι λογικό να απογοητευτείς. Εμείς που παραμένουμε είμαστε βιτσιόζοι και παραμένουμε. Όσο κρατάει ένας ηθοποιός αθώο μέσα του τον λόγο που κάνει αυτή τη δουλειά, τόσο παραμένει. Αν το κάνεις μόνο για το εγώ σου μπορεί να φτάσεις πολύ ψηλά, να γίνεις φοβερός, αλλά ποτέ δεν θα είσαι γεμάτος.

Το θέατρο και η τηλεόραση

Για μένα το θέατρο είναι το μόνο ζωντανό πράγμα στη ζωή μας. Εννοώ στο θέμα της τέχνης. Για μένα το θέατρο σημαίνει μια ξεκάθαρη απεικόνιση της κοινωνίας, ένα καθρέφτισμα του εγώ του κάθε θεατή που έρχεται να το δει. Τον αφορά δεν τον αφορά, τον αγγίζει δεν τον αγγίζει πάντα θα υπάρχει μέσα κάτι που θα ταυτιστεί ή θα τον κάνει να σκεφτεί κάτι. Για μένα το θέατρο πρέπει να μιλάει σε όλο τον κόσμο, χωρίς να του το απλοποιείς απλά να υπολογίζεις ότι ένας άνθρωπος που ασχολείται πάρα πολύ με την τέχνη ή με το βάθος της ψυχής του θα πάρει το 100 που θες να δώσεις και ένας άνθρωπος ο οποίος είναι πιο ελαφρύς και πιο λαϊκός θα πάρει αυτό το ένα. Θεωρώ ότι είναι υποχρέωσή μας να μιλάμε σε όλο τον κόσμο και να μην κάνουμε παραστάσεις μόνο για ηθοποιούς ή μόνο για πολύ ψαγμένους. Όποια γλώσσα και να μιλάς πάνω στη σκηνή μπορεί να γίνει κατανοητή στον καθένα. Το θέμα είναι να μην χανόμαστε στη μετάφραση της τέχνης. Είναι ωραίο να το πηγαίνεις μέχρι βαθιά, αλλά με το βάθος να μπορεί να το κατανοήσει και μια γιαγιά που λέει ο λόγος. Για να γίνει αυτό, τον ηθοποιό, πρέπει να τον βοηθάει η συνθήκη της παράστασης. Όλο το πως θα στηθεί, το τι κείμενο είναι, τα πάντα. Ο ηθοποιός ουσιαστικά είναι αυτός που μένει στο τέλος και εκτελεί ό, τι έχει συμφωνήσει στην πρόβα του. Κάθε μέρα το εξελίσσει και το πάει όλο και πιο κάτω. Ο ηθοποιός στο θέατρο είναι ο ζωντανός οργανισμός. Ο σκηνοθέτης και το κείμενο κρατιούνται ζωντανά από τον ηθοποιό οπότε είναι ένα ωραίο συνοθήλευμα ατόμων και γραμμάτων το οποίο στο τέλος παραμένει στα χέρια του ηθοποιού και οφείλει να το εκτοξεύσει κι άλλο. Στην τηλεόραση δεν ισχύει το ίδιο. Είναι τελείως διαφορετική δουλειά. Είναι ένα πολύ γρήγορο μέσο, αποσκοπεί αλλού σε σχέση με το θέατρο. Στο θέατρο μπορείς να βρεις και την ευαισθησία της τέχνης μας. Στην τηλεόραση δυστυχώς επειδή είναι ένα πολύ γρήγορο μέσο και υπάρχει για χίλια δυο πράγματα και έχει χίλους δύο σκοπούς από πίσω όλο αυτό εκπίπτει λιγάκι. Σαφώς εγώ σαν ηθοποιός όποτε κάνω τηλεόραση προσπαθώ να το αντιμετωπίσω με την ίδια ευαισθησία που έχω και με το θέατρο, απλά κάποιες φορές δεν μου επιτρέπεται γιατί δεν υπάρχει ο χώρος και ο χρόνος για κάτι τέτοιο.

Η δημοσιότητα και πως τη διαχειρίζεται

Τον πρώτο καιρό ήταν δύσκολο να διαχειριστώ την δημοσιότητα που πήρα από την τηλεόραση. Μου κακοφαινόταν πάρα πολύ. Σκεφτόμουν πως είναι δυνατόν μέχρι χθες να είμαι ένας απλός τύπος που περπατάει στο πεζοδρόμιο και την επόμενη μέρα να με θεωρούν κάποιο. Στη δική μου τη ζωή είναι εντελώς αδιάφορη η διασημότητα. Δεν την κουβαλάω. Γιατί να θεωρούμαι κάποιος επειδή απλά εργάζομαι στην τηλεόραση; Ακόμα την έχω αυτή την απορία. Έχω καταλάβει γιατί γίνεται και πως λειτουργεί το lifestyle και γιατί υπάρχει. Αλλά ακόμα και τώρα που μικρά παιδιά έρχονται να μιλήσουμε και να βγάλουμε μια φωτογραφία, σκοπός μου είναι να τους εξηγήσω πως απλά κάνουμε μια δουλειά, δεν είμαστε κάποιοι. Όλοι είμαστε ίδιοι και όλοι είμαστε ίσοι. Απλά τυχαίνει η δουλειά μου να απευθύνεται σε πολύ κόσμο… Αλλά στην αρχή, δεν ήταν εύκολο πέρασα διάφορα, χωρίς να υπονοώ κάτι άσχημο. Απλά ήταν πολύ περίεργο και με έκανε να κλειστώ λίγο σε μένα, στο σπίτι, να μην πολυθέλω να κάνω πράγματα, να θεωρώ ότι βγαίνω για ένα καφέ και όλοι κοιτάνε πως θα πιω τον καφέ, πως θα τον πιάσω και τέτοια…

Η δημοσιότητα, με βοήθησε στην εξέλιξή μου σίγουρα δεν μπορώ να το αρνηθώ. Με βοήθησε επαγγελματικά και οικονομικά, στο να βρίσκω κι άλλες δουλειές. Να έχω ζήτηση στο χώρο, ασχέτως αν είμαι στα δικαστήρια με διάφορες παραγωγές για να κερδίσω τα χρήματα μου, τα κερδισμένα χρήματα μου δηλαδή γιατί τα έχω δουλέψει πολύ. Δεν μπορώ να αρνηθώ ότι με έχει βοηθήσει η τηλεόραση. Αν δεν είχα κάνει όμως μπορεί να είχα μία τελείως διαφορετική θεατρική πορεία και καλύτερη από αυτή που έχω τώρα. Κάποιες φορές υπάρχουν και ταμπέλες ότι αυτός είναι ποιοτικός, εμπορικός, έτσι αλλιώς. Εγώ δεν δέχομαι καμία ταμπέλα για τον εαυτό μου, ούτε βάζω σε ανθρώπους. Υπάρχει διαχωρισμός εννοείται. Κάποιες φορές σπάει, αλλά το βλέπεις παντού. Πάντα υπάρχουν σχολιάστες και άνθρωποι που κρίνουν και μέσα από τον χώρο μας. Ο κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να κάνει ό, τι θέλει όπως το έχω και εγώ, όπως το έχει ο καθένας μας. Δεν πάμε να ληστέψουμε ή να σκοτώσουμε. Πόσες φορές έχουμε δει πολύ βαθιές παραστάσεις, με τεράστια ονόματα και τελικά καταλήγουμε να βλέπουμε ένα σκουπίδι; Για ποιο λόγο να κάτσω εγώ να κρίνω τον κάθε άνθρωπο ή τον κάθε καλλιτέχνη; Κανέναν δεν θα κρίνω. Έχει το δικαίωμα ο καθένας να κάνει ό, τι θέλει και να παίξει όπου θέλει.

Δεν θα ορίσουμε εμείς αν υπάρχει χώρος στην υποκριτική για όλους. Τα σημεία των καιρών, τα βλέπεις. Στην τηλεόραση δεν χρειάζεται να είσαι ηθοποιός για να παίξεις. Ούτε όμως και στο θέατρο. Να είμασταν σε μια διαφορετική διαδικασία, να υπήρχαν ακόμα οι συλλογικές συμβάσεις, να ήταν υποχρεωτικές οι σχολές κι όλα αυτά να το συζήτησω. Αλλά εφόσον η αδιαφορία μας προς την πολιτική του χώρου μας έχει φτάσει σε αυτό το σημείο, δεν θα κρίνω κανέναν. Εμείς το έχουμε επιτρέψει οπότε για ποιο λόγο να το κρίνω;

«Ο Τρελαντώνης»

Ο «Τρελαντώνης» είναι μια πολύ διασκεδαστική και ζωντανή παράσταση που ανεβάζουμε στο θέατρο Βέμπο. Είναι στα όρια του μιούζικαλ, εφόσον τη σκηνοθεσία κρατά η Σοφία Σπυράτου και ο Στρατής Πασχάλης έχει διασκευάσει το κείμενο. Είναι μία ωραία ωδή στα ζωντανά παιδιά, δεν τα θεωρώ τόσο ατίθασα. Ζωντανό παιδάκι ήμουν και εγώ και πολύ καλό και έτσι θα ήθελα να είναι και ο γιος μου και όλα τα παιδιά. Να μην έχουν φόβους, να μην μπολιάζονται από ιστορίες και καταστάσεις που έχει δημιουργήσει η κοινωνία μας. Κάπως έτσι ήταν και ο Τρελαντώνης στην αντίστοιχη κοινωνιά του τότε. Έχει πολύ, χορό, τραγούδι, σκανταλιές όπως τις ονομάζει η κοινωνία και είναι αρκετά διασκεδαστικό για τα παιδιά. Φεύγοντας τα παιδιά από την παράσταση θα ήθελα να μην έχουν φόβους. Θεωρώ ότι ο άνθρωπος που φοβάται κλέβει από τη ζωή του. Οπότε ναι αυτό θα ήθελα είναι ένα καλό παράδειγμα να μην φοβούνται να δοκιμάζουν ότι τους έρχεται στο μυαλό και δεν επηρεάζει κάποιον άλλον. Είναι αληθινό να απευθύνεσαι στα παιδιά, γιατί τα παιδάκια είναι αληθινά. Μπαίνουν και αν δεν τους αρέσει ή άμα δεν είσαι εκεί γι’ αυτά ή άμα δεν είσαι συγκεντρωμένος θα μιλήσουν με τον διπλανό τους θα πετάξουν κάτι, θα κάνουν οτιδήποτε, είναι ωραίο αληθινό θέατρο. Πρέπει να είσαι εκεί. Βέβαια για μένα δεν είναι διαφορετικό να απευθύνεσαι σε ενηλικές και σε παιδιά. Τα παιδιά τα θεωρώ ενήλικες στο θέατρο. Έχω την ίδια αντιμετώπιση ακριβώς. Την ίδια συγκέντρωση χρησιμοποιώ και στις δύο παράστασεις και ακριβώς με τον ίδιο τρόπο δουλεύω. Τώρα μπορεί οι συνθήκες να είναι διαφορετικές αλλά δεν παύει να κάνω ακριβώς την ίδια δουλειά. Δεν θεωρώ ότι πρέπει να μιλάμε στα παιδιά μια διαφορετική γλώσσα από τη δική μας. Ξέρουν πολύ καλύτερα από εμάς την αλήθεια και είναι πολύ πιο σκληρά από ότι οι ενήλικες.

Η θεατρική παράσταση «Δύο θεοί»

Κάθε Δευτέρα και Τρίτη στο θέατρο Ροή είμαστε με την παράσταση «Δύο θεοί» του Λένου Χρηστίδη. Είναι το τέλος του κόσμου σε τέσσερις πράξεις. Βλέπουμε δύο φυλακισμένους στο μέλλον που είναι κλεισμένοι σε ένα αναμορφωτήριο/φυλακή για όσους έχουν εθισμό σε κάτι. Είναι μία μαύρη κωμωδία προς την κοινωνία μας. Έρχεται το τέλος του κόσμου και αυτοί οι δύο φυλακισμένοι βρίσκονται ξαφνικά με πολύ μεγάλη εξουσία μιας και είχαν εθισμό στους υπολογιστές και θέλησαν να διασώσιυν την ιστορία του πολιτισμού μας για να τη βρει ο επόμενος πολιτισμός. Τους παρακαλάνε όλοι να μείνουν στην ιστορία. Τα μηνύματα της παράστασης είναι η αμφισβήτηση της ιστορίας, η ματαιοδοξία του ανθρώπου, το μέχρι που μπορεί να φτάσει ο καθένας, οως ξαφνικά χάνεται η εξουσία. Παίζει πολύ με το εγώ της ανθρωπότητας και έτσι συνδέεται με την εποχή μας. Η εποχή μας είναι γεμάτη ματαιοδοξία. Από αυτό πάσχει η ανθρωπότητα από λάθος φιλοδοξίες και ματαιοδοξία.

Φωτογραφίες: Ελένη Αϊβαλή